Եռապատկված ուրախություն և եռապատկված խնդիրներ

«Եվան հանգիստ է, խոշոր մարմնով և մեծ աչքերով. առաջինն ինքն է ծնվել: Գաբրիելան ավելի սպիտակամորթ է, բնավորությամբ շատ մռթմռթան և դժգոհ: Իսկ Մարիամը՝ ամենափոքրը, սովին չի դիմանում»,- ծիծաղելով նկարագրում է իր մեկ ամսական եռյակ աղջիկներին երջանիկ մայրիկը՝ 32-ամյա Անուշ Սահակյանը, ով Վանաձորի կայազորային հոսպիտալի վիրաբուժական բաժանմունքի ավագ բուժքույր է:

Ամբողջ ընտանիքը շոկի մեջ էր, երբ իմացան, որ միանգամից երեքով է համալրվելու ընտանիքը. հազարից մեկի մոտ է հղիությունը մինչև վերջ ձգվում, և երեքն էլ նորմալ, առողջ ծնվում են: 

Այս ընտանիքում զույգ երեխաների ծնվելը զարմանալի չէ. «Ես զույգի թայ եմ, սակայն չէի մտածում, որ եռյակ թոռներ կունենամ: Հիմա շատ ուրախ եմ. չէի պատկերացնում, որ կարող եմ մեծ թոռիցս շատ սիրեմ աղջիկներին»,- ոգևորությամբ ասում է Անուշի սկեսուր տիկին Մանուշը:

Ծննդաբերությունը եղել է Երևանում, քանի որ սովորաբար եռյակները փոքր քաշով են ծնվում, և ծնվելուց անմիջապես հետո անհրաժեշտ է համապատասխան օգնություն: «Կեսարյան հատում էր, բայց ես ամբողջ ընթացքում գիտակցության մեջ էի. միակ միտքն այն էր, որ առողջ լինեն»,- հիշում է Անուշը:

Երեք քույրիկներն ունեն մեծ եղբայր՝ 3-ամյա Վահագնը, ում համար ևս զարմանք էր միանգամից երեք փոքր երեխա տեսնել իրենց տանը: «Վահագնն անընդհատ ուշադրություն է պահանջում, դրա համար ուզում է նմանվել աղջիկներին: Սիրում է երեխաներին, բայց դե միաժամանակ շատ խանդում»,- ասում է 4 երեխաների մայրիկը:

Եթե ուրախությունը եռապատկվել է, ապա նույն կերպ եռապատկվել են հոգսերը: «Ծննդաբերությունից հետո խնդիրներ ունեցա. բժիշկներն արգելեցին կրծքով կերակրել: Սնունդն այժմ արհեստական է, և դա իր հետ բերում է ֆինանսական մեծ խնդիրների: Ամենամեծ խնդիրը երեխաների սնունդն ապահովելն է: Երբ երեխան սոված է, էլ ոչնչի չես նայում»:

Արդեն երկու աղջիկ ուներ, և երրորդն անհրաժեշտ չէր...

 Արդեն երկու աղջիկ ուներ, և
երրորդ աղջիկն անհրաժեշտ չէր...

Դու չեղար ոչինչ,

Գուցե լինեիր իմ ուզած բալիկ,

Լինեիր շեկլիկ, սպիտակ կամ թմբլիկ…

Ներիր, իմ բալիկ, ներիր, որ չեղար,

Որ չթողեցի՝ լինես, իմ բալիկ,

Իմ անմեղ փոքրիկ,

Որի մեղքը լոկ… աղջնակ լինելն էր
Ներիր ինձ, ներիր:

«Դա հեշտ վճիռ չէր»,- նույնիսկ այսօր՝ 16 տարի հետո, Գայանեն մի պահ ընկճվում է՝ հիշելով 1996 թվականի հուլիսի 15-ը:

Արդեն գիտեր, որ իր սրտի հետ միասին տրոփում է մեկ այլ սիրտ, պարզապես աղջկա: Արդեն երկու աղջիկ ուներ, և երրորդ աղջիկն անհրաժեշտ չէր:
Հինգ բժշկի մոտ էին գնացել, բոլորն ասել էին՝ աղջիկ է, և բոլորն ասում էին՝ հանկարծ չընդհատես: Անգամ ամուսինը, ով երկար տարիներ երազում էր որդի ունենալ, ընկրկեց. «Աստված այսպես է կամեցել, մեզ սա է տվել, ուրեմն…»

«Բայց ես արդեն որոշել էի, մանավանդ շատ վտանգավոր էր ձգձգումը, արդեն 4 ամսական էր աղջիկս...

Մեկ ժամից պետք է գնայինք հիվանդանոց, տանն էի: Անգամ չէի ցանկանում հաց ուտել. կարծես խաբում էի երեխային, կերակրում էի, որ հետո տանեմ… սպանելու: Նստած գրկել էի որովայնս ու խոսում էի մահացած սկեսրոջս նկարի հետ. «Դու որ լինեիր, ես նման բան չէի կարող անել: Տանում եմ, տանում եմ՝ կտրտեն: Մեկը չկա, որ ինձ համոզի, ես մենակ քո դեմ չէի կարող բան ասել»:

Ու գնացին, սկզբում բժիշկը հրաժարվում էր, քանի որ ուշացրել էին, բայց վերջում համոզվեց:

«Երբ նարկոզից արթնանում էի, լսեցի թե ինչպես են բժիշկները քննարկում՝ ինչ լավ բալա էր, բա թաթիկները… Մտածում էի, որ այլևս երեխա չեմ ունենա, քանի որ հանցանք եմ գործել: Չի կարելի, դա սխալ քայլ է»:

Չանցած երեք ամիս՝ Գայանեն հասկացավ, որ կրկին հղի է: Եվ երբ ցանկանում էր կրկին գնալ ստուգելու երեխայի սեռը, արդեն բոլորն էին դեմ, ստիպում էին անպայման պահել երեխային, թեկուզ աղջիկ լինի:

«Ես կտրականապես մերժեցի այդ միտքն անգամ. մեղք էի գործել նախորդի հանդեպ, ինչպես կարող էի աղջիկ ունենալ այդքանից հետո»:

Ստուգումները հաստատեցին, երեխան տղա է:

Գայանեն համոզված է. պետք է հնարավորություն տրվի ծնողներին ստուգելու երեխայի սեռը մինչև ծննդաբերելը, եթե նրանք ցանկանում են. «Եթե չլիներ սեռը ստուգելու հնարավորություն, ես երբեք որդի չէի ունենա, իսկ մենք միշտ ցանկացել ենք ունենալ երկու աղջիկ և մեկ տղա»:

Նա խոստացել էր սկեսրայրին. տղա է ունենալու: Տղա թոռ ունենալը սկեսրայրի համար դարձել էր երազանք (յոթ աղջիկ թոռ ուներ): Այդ խոսակցությունից մեկ շաբաթ հետո սկեսրայրը անակնկալ մահացավ, և Գայանեն բարեկամների մոտ խոստացավ. սկեսրայրը կունենա տղա թոռ, թեկուզ հետմահու…

«Որդուս ծնունդը կյանքիս ամենաերջանիկ օրն է եղել, թեև մահվան դուռն էի հասել (ծննդաբերությունից հետո բարդություններ են առաջացել): Ես կյանքին կառչած մարդ չեմ, և երբ ամբողջ գիշեր արնահոսում էի, մտածում էի, որ նպատակս իրագործել եմ, ամուսինս որդի ունի, թեկուզ իմ կյանքի գնով»:

Գայանեի որդին արդեն 14 տարեկան է և կրում է մահացած պապիկի անունը:

Նրանք կարողացան հաղթել ինքներն իրենց

Մի շաբաթ անցկացրած աղջիկների ամառային ճամբարը շատ կարծրատիպեր կոտրեց իմ մեջ: Ես հասկացա, որ մեր 13-15 տարեկան աղջիկները ինչքան խելացի են, թեև կան հարցեր, որոնցից շատ չեն տեղեկացված:

Հետաքրքիր դասերից մեկը սեռական դաստիարակությունն էր: Աղջիկները ամաչում էին հարցեր տալ, ինչը բնական էր ցավոք… Սակայն շատ էին զարմանում մեր՝ ջոկատավարներիս հանգստության վրա: «Էդ բանը բոլորի մոտ նույն ձևի՞ է, թե՞ տարբեր»,

Ամենահետաքրքիր հարցերից մեկն այն էր, թե ինչքան սեռական հարաբերություննների հաճախությունն էր. «Ինձ թվում էր՝ տարին մեկ անգամ»,- ասաց աղջիկներից մեկը զարմացած:

Պարզվեց, որ աղջիկներից շատերն այն կարծիքին են, որ տղամարդիկ ավելի հաճախ պետք է սեռական հարաբերություն ունենան, քան կանայք:

Հետաքրքիր էր սեքսապաթոլոգի հետ հանդիպումը: «Սեքսից երեխա՞ է ծնվում», «Բուլկի որ ուտեմ, կարո՞ղ է երեխա չկարողանամ ունենալ», «Ի՞նչ է կարմիր խնձորը» նման միամիտ հարցերի կողքին «Ի՞նչ տեսք ունեն կանացի պահպանակները»:

Նույնիսկ նրանցից մեկը իր ամփոփիչ թղթում նշել էր. «Ես զարմանում եմ, թե ինչպիսի ապշեցուցիչ թեմաների մասին ենք խոսել այստեղ»:

Շատ տպավորիչ էր գենդերային թեման: Թեև աղջիկները տարբեր քաղաքներից, գյուղերից էին, նրանք շատերը կարծում էին, թե Հայաստանում գենդերային հավասարություն է, քանի որ «կանայք ավելի ցածր են, քան տղամարդիկ», «Տղամարդիկ ավելի խելացի են, քան կանայք»:

«Ընտանեկան բռնություն» թեմայի շրջանակներում քննարկման արդյունքում պարզվեց, որ շատ շատերն են ընտանիքում ականատես լինում նման իրավիճակի. երեխա չունենալու պատճառով ծեծում են կնոջը, տանը ավելի մեծ ուշադրություն են դարձնում որդուն, քան աղջկան և այլ դեպքեր…

Աղջիկների համար թեև այդ 7 օրը դժվար էին, բայց ավելի դժվար է լինելու հիմա, երբ արդեն գնացել են իրենց համայնքներ, որտեղ ամեն ինչ նույնն է մնացել, բայց փոխվել են իրենք և ցանկանում են փոխել համայնքը…