«Ես երբեք չեմ զգացել, որ օտար եմ Հայաստանում, ինձ երբեք չեն ասել՝ վայ դու ռուս ես… Այդպիսի բան չի եղել: Երբ ինձ հարցնում են, թե ո՞վ եմ ազգությամբ, ես ծիծաղելով ասում եմ՝ հայ ժողովրդի ռուս դուստրն եմ: Հիմա Ռուսաստանը այն չէ, որտեղ ես ապրել եմ, շատ է փոխվել»,- պատմում է 82-ամյա Կեննա Միրզոյանը, ով այժմ վայելում եմ իր ծերությունը՝ շրջապատված երեխաներով և թոռներով:
Սակայն այս փոքրամարմին կինը իր կյանքում մեկ պատերազմ չէ,
որ ապրել է:
1941թ Կեննան ծնողների հետ ապրում էր շրջափակման մեջ գտնվող
Սանկտ-Պետերբուրգում: «Երբ պատերազմը սկսվեց, հայրս որոշել էր, որ ես ու մայրս դուրս
գանք քաղաքից, սակայն մայրս դեմ էր, և այդպես էլ մնացինք: Դժվար օրեր էին, հիշում եմ,
որ ես ու մայրս բարձրանում էինք տանիք, հանգցնում էինք չպայթած ռումբերը: Ուտելիք չէր
ճարվում. երբ մայրս հաց էր տալիս ուտելու, ինքը երբեք իմ կողքին չէր նստում, ուտում,
ամբողջն ինձ էր տալիս: Մի առավոտյան արթնացա, տեսնեմ, որ հայրս մեր կատվին է մաշկահանում:
Մի ամբողջ ամիս դիմակայեցինք կատվի մսով»,- հիշում է Կեննա տատիկը:
1941թ. դեկտեմբերին Կեննայի հայրը մահացավ սովից, մի ամիս
հետո մայրը, և 15 օր միակ դուստրն ապրել է մահացած ծնողների հետ: Այդ ժամանակ Կեննան
ընդամենը 9 տարեկան էր:
Ծնողների մահից հետո Կեննային և այլ երեխաների Լադոգա լճով
դուրս բերեցին Պետերբուրգից: «Ավտոբուսը, որը մեզ տանում էր, ամբողջությամբ ծակծված
էր կրակոցներից, և մենք այդպես նայում էինք ճանապարհին»,- ամեն անգամ վերապրում է
82-ամյա տատիկը:
Կեննայի մայրը սովորել է ազնվական օրիորդների դպրոցում և
հենց այդ սկզբունքներով է դաստիարակել իր միակ դստերը: Նույնիսկ Կեննայի անունը ֆրանսիական
վեպերից մեկի հերոսուհու անունն է. մայրը շատ էր սիրում ֆրանսիական գրականությունը:
«Երբ մանկատանը ուտելիք բերեցին, ես չէի ուտում, երբ հարցրին՝
ինչու. ասացի՝ պատառաքաղ ու դանակ չունեմ»,- այսքան տարիներ անց ժպիտով հիշում է տիկին
Կեննան: Նրա ականջներում մինչև այժմ էլ մոր տրված ամենակարևոր
դասերից մեկը. «Կինը բարձրաձայն չի խոսում, կինը արագ չի քայլում»:
Մանկատանն օրերն անցնում էին
«մանկատան նման»: Եվ մի օր էլ մանկատան տնօրենը երեխաներին հավաքեց և հայտարարեց՝ երեխաներ, պատերազմն ավարտվել է, հաղթել ենք: 1945թ. մայիսի 9-ն էր:
Ուսանողական տարիներին հանդիպեց
ամուսնուն, որը գյումրեցի էր: Կեննային ոչինչ չէր կապում Ռուսաստանի հետ, դրա համար
ամուսնության առաջարկն ընդունեց և 1956թ. ապագա ամուսնու հետ եկավ Հայաստան:
Ամուսինը մահացել է, սակայն նա միայնակ իրեն չի զգում,
քանի որ բնակվում է որդու ընտանիքում: Կեննա տատիկն ունի 2
զավակ և 5 թոռ: Նա լավ գիտի ինչպես ռուսական, այնպես էլ հայկական գրականությունը, ուսումնասիրել է հայ ժողովրդի պատմությունը,
մշակույթը: Հայաստան տեղափոխվելու
3 տարի հետո արդեն ազատ խոսում էր հայերեն, գիտեր հայ տառերը: Իր թոռներին սովորեցնում է այն, ինչ մայրն է իր ժամանակին
սովորեցրել. Լուվրից, ֆրանսիական մշակույթից:
Միրզոյանների ընտանիքում մայիսի 9-ը և շրջափակման հանման օրը՝ հունվարի
27-ը, ավելի է գնահատվում, քան նույնիսկ ծննդյան օրը: Մայիսի 9-ին Կեննա տատիկն ամբողջ օրը հեռուստացույց է նայում: Երեկոյան ընտանիքով հավաքվում են, երգում պատերազմին նվիրված երգերը:
Կեննա տատիկը սրբորեն պահում
է իր բոլոր մեդալները, որ ստացել է իր կյանքում, սակայն ամենաթանկը նրա համար շրջափակման
900 օրերի մեդալն է. «Շրջափակման մեջ գտնվողները հավասարվում
են հայրենական մեծ պատերազմի վետերաններին,- նրա կապույտ աչքերը տխրեցին,- Հիմա Վանաձորում ընդամենը
մի քանի հոգի է մնացել, որ շրջափակման մեջ են եղել: Դե տարիներն անցնում են...»:
